تکنولوژی نانو در کاخ چرخاب کوروش
همچنين پژوهشگران سازمان انرژي اتمي ايران و محققان ايتاليا با کشف نانو ذرات نقره و مس در لعاب کاشيهاي قرن چهارم و هفتم، به کاربرد تکنو لوژي نانو در کاشيهاي زرينفام و اثرات کروماتيکي آن پي بردند. مطالعات آزمايشگاهي پژوهشگران روي نمونههايي از کاشيهاي زرينفام ايراني منجر به کشف کاربرد تکنولوژي نانو در ترکيبات موجود در لعاب تزئيني اين کاشيها شد.
همچنین تيم مشترک پژوهشگران سازمان انرژي اتمي ايران و محققان ايتاليا با کشف نانو ذرات نقره و مس در لعاب کاشيهاي قرن چهارم و هفتم، به کاربرد تکنولوژي نانو در کاشيهاي زرينفام و اثرات کروماتيکي آن پي بردند. در جريان مطالعات آزمايشگاهي گستردهاي که توسط تيمي از پژوهشگران سازمان انرژي اتمي کشور و پژوهشگران ايتاليايي روي نمونههايي از کاشيهاي زرينفام ايراني صورت گرفت، اين محققان موفق به کشف کاربرد تکنولوژي نانو درترکيبات موجود در لعاب تزئيني اين کاشيها شدند. مهندس پروين اوليايي، عضو هيات علمي سازمان انرژي اتمي و از اعضاي هيات پژوهشي فعال در اين تيم تحقيقاتي گفت:
«در جريان شرکت در يک کارگاه علمي- بينالمللي که در دانشگاه پروژاي ايتاليا برگزار شد، متوجه علاقه محققان و محافل علمي جهان به اين کاشي و شناخت ترکيبات موجود در لعاب آن شديم. از اين رو پس از بازگشت به کشور، اين موضوع به طور مستقل توسط يک تيم چهار نفره در سازمان انرژي اتمي ايران مورد مطالعه و بررسيهاي آزمايشگاهي قرار گرفت.»
وي درباره آزمايشهاي انجام شده روي لعاب اين کاشيها گفت: «با دستيابي به تکههايي از اين کاشي، نمونههايي از آن در آزمايشگاه واندوگرافت با روش Pixe مورد آناليز عنصري قرار گرفت.»
در اين روش نمونههايي از کاشي در معرض تشعشات پروتون قرار گرفته و از طريق تابش پروتونهايي با انرژي 2 مگا الکترون، آناليز عنصري انجام و عناصر تشکيل دهنده اين لعابها، مشخص ميشود.
مهندس «اوليايي» در ادامه به همکاري پژوهشگران ايتاليايي در اين برنامه تحقيقاتي اشاره کرد و افزود: «با توجه به عدم دسترسي به دستگاه سيتکروترون (دستگاههاي شتاب دهنده ذرات اتم) در ايران، نمونههاي مورد بررسي به دانشگاه پروژاي ايتاليا ارسال شد و در حضور محققان ايراني، با روش طيفنگاري EXASS مورد آزمايشات دقيق قرار گرفت.»
به گفته اوليايي طبق آزمايشهاي انجام شده توسط پژوهشگران ايتاليايي، علاوه بر تاييد نتايج به دست آمده توسط محققان ايراني، اثبات شد که تلائلو طلايي در کاشيهاي زرينفام، به دليل استفاده از نانو ذرات نقره و تلائلو سرخ، مربوط به نانو ذرات مس در لعاب کاشي است، که در نهايت سبب پيدايش اثرات کروماتيکي مختلف در اين سفالها شده است.
مهندس اوليايي يادآور شد که هنوز به درستي روشن نيست که ايرانيان چگونه اين تکنيک را اجرا ميکردهاند اما کشف خواص برخي مواد در مقياس نانومتري و استفاده هوشيارانه از آن در تزئينات کاشي قطعي و کاملا بديهي است.
لطفا به اشتراک بگذارید
برچسب:
نویسنده: محمد رضا جوادیان