آیا «امی» بودن به معنای بی سوادی است؟

درباره مفهوم "امی" که از مادۀ "ام" بمعنی "مادر" یا "امت" به معنی جمعیت گرفته شده است در میان مفسران گفتگو است ، جمعی آنرا به معنی درس نخوانده می دانند ، یعنی به همان حالتی که از مادر متولد شده باقی مانده و مکتب استادی را ندیده است ، و بعضی آن را به معنی کسی که از میان امت و توده مردم برخاسته ، نه از میان اشراف ، و مترفین و جباران ، و بعضی به مناسبت اینکه مکه را ام القری می گویند این کلمه را مرادف مکی دانسته اند.

باید به این نکته توجه داشت که درس نخواندن غیر از بی سواد بودن است و کسانی که کلمه امی را به معنی بی سواد تفسیر می کنند ، گویا توجه به این تفاوت ندارند.

و لذا عده ای معتقدند: هیچ مانعی ندارد که پیامبر (ص) به تعلیم الهی ، خواندن - یا - خواندن و نوشتن را بداند ، بی آنکه نزد انسانی فرا گرفته باشد ، زیرا چنین اطلاعی بدون تردید از کمالات انسانی است و مکمل مقام نبوت است.

اگر اثبات شود که امي يعني اهل ام اقري نه کسي که خواندن و نوشتن نمي داند پس يکي از دلايل اعجاز قرآن که گفته مي شود از طرف خداي متعال است و شخصي آن را آورده که نمي توانسته بنويسد زير سوال مي رود کما اينکه متکلمان شيعه امي بودن رسول خدا را دليل بر اعجاز قران مي دانند ؟
پاسخ:

در معني کلمه «امي» بايد دقت کرد که اين واژه به معني بى سواد بودن نيست بلکه به معني درس نخواندن و ننوشتن است که يکي از معاني اين واژه است. پس ميان درس نخواندن يا بي سواد بودن ملازمه اي وجود ندارد. درست است كه راه متعارف براي كسب دانش، درس خواندن است، ولي علم پيامبر (ص) از اين روش متعارف و معمول به دست نيامده است، بلكه علم و دانش پيامبر (ص) از طريق وحي الهي بوده كه كامل ترين روش است.