پرچم شیر و خورشید یک نشان شیعی و اسلامی است یا ایرانی؟

در میان مردم با هر عقیده ای، اختلاف نظر وجود دارد حتی در میان سلطنت طلبها، افرادی پیدا میشوند که میگویند شیر و خورشید و سه رنگ پرچم ریشه شیعی اسلامی دارد و باید با درفش کاویانی یا نشان فَروَهَر تعویض شود.
در میان امت حزب الله و نیرو های انقلابی افرادی پیدا میشوند که باور دارند پرچم شیر و خورشید هیچ ارتباطی با ایران غیر اسلامی ندارد و باید با به رسمیت شناختن این پرچم به عنوان پرچم دوم، هویت و نماد دشمنان نظام را از ایشان گرفت.
در هر دو دوره شاهنشاهی و جمهوری اسلامی باور بر این است که رنگ سبز به عنوان نشان اسلام، رنگ سفید نشان صلح و سرخ نشان رشادت و دلاوری شهدای وطن است.

نمونهای از تصویر نجومی و ستارهبینی خورشید در برج اسد (شیر) از کارهای ابومعشر بلخی، ستارهشناس، به سال ۸۵۰ میلادی

با توجه به این نکات که بعضی از روحانیون مجلس گفتن انقلاب مشروطیت در امرداد ماه سال ۱۲۸۵ هجری شمسی (۱۹۰۶ میلادی) به پیروزی رسید، یعنی در برج اسد (شیر).
ایرانیان مسلمان شیعه که پیرو حضرت علی(ع) هستند و به ایشان بی احترامی نمیکنند و باور دارند که اسدالله از القاب حضرت علی(ع) است ، بنابراین شیر هم نشانهٔ امرداد است و هم نشانهٔ امام اول شیعیان. دربارهٔ خورشید نیز چون انقلاب مشروطه در میانهٔ ماه امرداد به پیروزی رسید و خورشید در این ایام در اوج نیرومندی و گرمای خود است، پیشنهاد کردند خورشید را بر پشت شیر سوار کنیم که این شیر و خورشید هم نشانهٔ حضرت علی (ع) باشد هم نشانهٔ ماه امرداد و هم نشانهٔ چهاردهم امرداد، یعنی روز پیروزی مشروطهخواهان و البته وقتی شیر را نشانهٔ امام اول بدانیم لازم است شمشیر عربی (خمیده) را نیز به دستش بدهیم. به این ترتیب برای نخستین بار پرچم ملی ایران بهطور رسمی در قانون اساسی بهعنوان نماد استقلال و حاکمیت ملی مطرح شد.

نمونهای منطقةالبروج اسلامی و یکی از برجهای ۱۲ گانه: خورشید در برج اسد، موزه پرگامون برلین، آلمان

دیگران چه میگویند:

به گفتهی شاپور شهبازی در ایرانیکا پرچم شیر و خورشید کنونی «تلفیقی از سنن کهن ایرانی و اسلامی و ترکی بود».

افسانه نجمآبادی، استاد دانشگاه هاروارد، بیان میکند که نشان شیر و خودشید موفقیت بی نظیری در میان نشانهای موجود در ایران برای نشان دادن هویت امروزی ایرانی داشتهاست. این نشان از تمام فرهنگهای مطرح در تاریخ ایران تأثیر گرفتهاست، به طوری که نشانها و تعبیرهای زرتشتی، شیعه، ترکی، یهودی را یکجا جمع نمودهاست.
تحول این نشان را میتوان به اختصار چنین تشریح کرد:

ستاره شناسان باستان به وجود ارتباطی بین موقعیت ستارگان و پدیدههای زمینی باور داشتند. آنها دوازده برج آسمانی را میان هفت جسم گردان آسمانی از جمله خورشید تقسیم میکردند و هر یک یا دو برج را ویژهٔ یکی از جرمها و خانهٔ آن جرم آسمانی میپنداشتند. آنها برج اسد را خانهی خورشید میدانستند. خواجه نصیرالدین طوسی در منظومه خود در ستارهشناسی مینویسد:

اولین از بروج با هشتم***نام آن بره و دگر کژدم
هر دو مریخ را شدند بیوت***همچو برجیس را کمان با حوت
زهره را خانه ثور و هم میزان***شمس را شیر و ماه را سرطان
تیر را خانه و شه و جوزا***مر زحل راست جدی و دلوعطا

در شعرهای شاعران ایران نیز چنین باوری را میتوان یافت. قطران تبریزی دربارهی رفتن پادشاه آذربایجان بدیدن شاه گنجه چنین گفتهاست:

اگر به خانه شیر آمدهاست شید رواست***بدانکه خانه شیداست شیر بر گردون

در بین عربهای شبه جزیره عربستان(محل تولد حضرت محمد و ظهور اسلام)، به مانند سایر نقاط آسیا و اروپا که شیر در آن وجود نداشت، شیر به مانند جانوری شبه افسانهای تصور میشد که شاه حیوانات بود و تعجبی نداشت که نماد قدرت پادشاهی باشد. به گفتهی کیندرمن در دانشنامه اسلام این جانور در فرهنگ عربها نشان دلیری، شجاعت و جوانمردی بود. در هنر دورهٔ اسلامی نقش شیر از حیوانات دیگر پررنگتر بود.

نشان دودمان سورن

خاندان سورن یکی از هفت خاندان ممتاز اشکانی است. حوزه نفوذ و حکمرانی آنها سیستان بود. رئیس خاندان سورن اولین تاجگذاری را برای بنیانگذار سلسله اشکانیان در حدود قرن سوم پیش از میلاد مسیح انجام داد. و از آن زمان این کار به شغل موروثی این خاندان تبدیل شد. سورنا یکی از اعضای این خاندان در سال ۵۴ پیش از میلاد مسیح موفق شد ارتش امپراتوری روم به فرماندهی کراسوس را در نبرد حران شکست دهد.

قدیمیترین نشان شیر و شمشیر دار شناخته شده به دوران اشکانیان برمیگردد، اما بعد از بوجود امدن مذهب شیعه نشان شیر خورشید و شمشیر بخشی از هویت شیعیان شد تا جایی که حکومت های شیعه ایران از این نشان استفاده کردن.
مذهب شیعه تا حد زیادی ریشه در اندیشه ایرانی و آیین مهر و میترایسم دارد، شایان ذکر است که در ایران پیش از اسلام، خورشید نشان میترا بوده و ریشه در باورهای ایرانیان باستان داشته است. شیعیان از روز نخست در جهان اسلام تافته جدا بافته بودن و هستند، در علم، عرفان و غیره پیشرو بودن زیرا اندیشه ایرانی و اسلامی را با هم آمیخته کردن و پرچم شیر و خورشید نیز از نظر طراحی یک شاهکار است که سنت ایرانی و اسلامی را به هم پیوند میزند.

برچسب: نویسنده: محمد رضا جوادیان تاريخ: دوشنبه 30 فروردين 1395 ساعت: 2:14

درباره سایت

آخرین مطالب

امکانات وب

پرچم شیر و خورشید یک نشان شیعی و اسلامی است یا ایرانی؟

صفحه بندی

آرشیو مطالب

پيوندهای روزانه

لینک دوستان

خبرنامه