چرا برخی شوراهای فضای مجازی منحل شدند

چرا برخی شوراهای فضای مجازی منحل شدند کد مطلب: 10983
تاریخ انتشار : چهارشنبه ۱۸ فروردين ۱۳۹۵ ساعت ۱۲:۰۰

شورای عالی فضای مجازی با گذشت ۶ ماه از حکم صریح مقام معظم رهبری، دستور به انحلال شوراهای موازی در فضای مجازی را صادر کرد که این مصوبه بهنوعی وظایف و اختیارات وزارت ارتباطات را تغییر میدهد.

شورای عالی فضای مجازی با گذشت ۶ ماه از حکم صریح مقام معظم رهبری، دستور به انحلال شوراهای موازی در فضای مجازی را صادر کرد که این مصوبه بهنوعی وظایف و اختیارات وزارت ارتباطات را تغییر میدهد.

به گزارش افتانا (پایگاه خبری امنیت فناوری اطلاعات)، رهبر معظم انقلاب، شهریورماه سال ۹۴ در حکم آغاز به کار دور دوم فعالیت شورای عالی فضای مجازی بر انحلال شوراهای موازی با این شورای عالی، تاکید کردند. در این راستا شورای عالی فضای مجازی در نخستین جلسه خود در سال ۹۵ که اوایل هفته جاری تشکیل شد، بر این امر مهم جامه عمل پوشاند و موضوع انحلال شوراهای عالی اطلاع رسانی، انفورماتیک، افتا (امنیت فضای تبادل اطلاعات) و فناوری اطلاعات را تصویب کرد.

اگرچه در اخباری که در زمینه جزییات آخرین جلسه شورای عالی فضایی مجازی، از سوی دفتر ریاست جمهوری منتشر شد بر انحلال سه شورای عالی و تغییر نام و وظایف شورای عالی فناوری اطلاعات تاکید شده اما با توجه به شواهد اینطور استدلال میشود که شورای عالی فناوری اطلاعات نیز منحل شده و قرار است از این پس، شورایی تحت عنوان شورای اجرایی فناوری اطلاعات برای هماهنگی موضوعات اجرایی مرتبط با فناوری اطلاعات در دولت فعالیت کند.

وضعیت شوراهایی که منحل شدند
شورایعالی اطلاعرسانی باهدف سیاستگذاری در امر اطلاعرسانی و هدایت شبکهها و مراکز اطلاعاتی و نیز تدوین برنامههای میانمدت و بلندمدت در زمینه تحقیقات بنیادی، توسعهای و کاربردی اطلاعرسانی در قالب نظام اطلاعرسانی جمهوری اسلامی ایران در سال ۷۷ با تصویب شورایعالی انقلاب فرهنگی تشکیل شد؛ اما پس از تشکیل شورای عالی فضای مجازی در اسفندماه سال ۹۰، این شورا دیگر تشکیل جلسه نداد. طی سالهای اخیر، این شورا بر روی طرحهای مرتبط با خط و زبان فارسی در محیط رایانه تمرکز داشت.

شورایعالی افتا نیز اسفندماه سال ۸۲ با تصویب هیئتوزیران تشکیل شد و متشکل از کارگروههای «امنیت فضای تبادل اطلاعات در امور دفاعی و امنیتی»، «امنیت فضای تبادل اطلاعات خدماتی»، «امنیت فضای تبادل اطلاعات اقتصادی و تجارتی»، «امنیت ارتباطات و اطلاعات فضای تبادل اطلاعات عمومی» بود که وظیفه سیاستگذاری، هماهنگی و نظارت بر اجرای سیاستهای امنیت فضایی تبادل اطلاعات کشور برای آن تبیین شده بود. این شورا نیز طی ۱۰ سال اخیر تقریبا جلسهای نداشته است.

شورایعالی انفورماتیک با تصویب شورایعالی انقلاب فرهنگی، در راستای سیاستگذاری و هماهنگسازی فعالیتهای پژوهشی در جهت خودکفاسازی کشور در زمینه تامین تجهیزات و امکانات موردنیاز با همکاری موسسات علمی و پژوهشی و صنعت و هماهنگی و نظارت بر امور شرکتها و سازمانهای کامپیوتری به ویژه در زمینه چگونگی تامین قطعات یدکی و تعمیر و نگهداری تجهیزات کامپیوتری، تشکیل شد که آخرین جلسه برگزار شده از سوی این شورا نیز به سالها قبل بازمیگردد. رتبهبندی شرکتهای انفورماتیک، مهمترین اقدام اجرایی است که این شورا تاکنون انجام میداده است.

در میان شوراهای عالی در حوزه فضای مجازی تنها شورایعالی فناوری اطلاعات که در سال ۱۳۸۶ تاسیس شده در دولت یازدهم چندینبار تشکیل جلسه داده است. این شورا بنابر ماده ۴ قانون وظایف و اختیارات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، برای تعیین اهداف و راهبردهای توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات، سیاستگذاری، تعیین اولویتها، برنامهریزی، حمایت و نظارت بر فعالیتها و امور مرتبط با فناوری و تبادل اطلاعات آغاز بهکار کرده بود.

در این راستا وظایف چهار شورای عالی نشان میدهد که تمامی اختیارات و مسئولیتهایی که برای این شوراها تبیین شده بهنوعی موازی با وظایفی است که در تعریف شورای عالی فضای مجازی و حکم تشکیل آن، صادر شده است.

دلایل انحلال چهار شورای عالی موازی با شورای عالی فضای مجازی
عباس آسوشه، معاون مرکز ملی فضای مجازی، جیئیات و دلایل مصوبه اخیر شورای عالی فضای مجازی را توضیح میدهد و میگوید: موضوع انحلال شوراهای عالی که بهصورت موازی با شورای عالی فضای مجازی فعال بودند در راستای اجرای احکام ۱۰ گانه مقام معظم رهبری در شهریور ۹۴ در دستور کار مرکز ملی فضای مجازی برای بررسی قرار گرفت و درنهایت در جلسه اخیر شورای عالی فضای مجازی به تصویب رسید.

وی با بیان اینکه انحلال شوراهای موازی در فضای مجازی صرفا در سطح سیاستگذاری صورت میگیرد خاطرنشان میکند: موازیکاری سیاستگذاری در حوزه فضای مجازی، علاوه بر اتلاف هزینههای ملی به ناهمگونی و بینظمی در کشور منجر میشود و به همین دلیل، شوراهای موازی در این سطح، منحل شدند.

معاون فناوری مرکز ملی فضای مجازی تصریح کرد: البته نباید گفت که وظایف این شوراها پس از انحلال به شورای عالی فضای مجازی، منتقل شده است چراکه از سال ۹۰ که شورای عالی فضای مجازی تشکیل شد، تمامی وظایف مرتبط با سیاستگذاری فضای مجازی در کشور برای این شورا و مرکز ملی ذیل آن بهعنوان بازوی اجرایی، تبیین شده بود. اما در چهار سال اخیر با توجه به جوان بودن مرکز ملی فضای مجازی، جا انداختن وظایف این مرکز به تاخیر افتاد و شوراهای عالی موازی در حال فعالیت بودند.

وی ادامه داد: اما در حکم فعالیت شورای عالی فضای مجازی در دور دوم، موضوع انحلال شوراهای عالی موازی صراحتا مورد تاکید قرار گرفت و اقدامات اجرای این حکم آغاز شد. البته در برههای از زمان، دبیر سابق شورای عالی فضای مجازی در این زمینه اقدام کرده بود و حتی موضوع انحلال شورای عالی فناوری اطلاعات، در سال ۹۴ به مجلس هم کشیده شد و کلیات آن به تصویب رسید.

فصلالخطاب رهبری در سیاستگذاری فضای مجازی
معاون مرکز ملی فضای مجازی با تاکید بر اینکه انحلال شوراهای عالی موضوع جدیدی نیست میگوید: اما این مصوبه، اقدام اجرایی و عمل به فصلالخطاب مقام معظم رهبری در حکم دوره دوم فعالیت شورای عالی فضای مجازی است تا سیاستگذاری در این بخش بهصورت هماهنگ صورت گیرد.

وی گفت: به بیان دیگر، سیاستگذاری کلان، هماهنگی و تصمیمسازیها در حوزه فضای مجازی از چهار شورای عالی موازی گرفته شده است و طبق احکام ۱۰ گانه فعالیت شورای عالی فضای مجازی، اطمینان از اجرای سیاستگذاریها و ایجاد هماهنگی بین دستگاههای حکومتی در وظایف مرکز ملی فضای مجازی دیده شده است.

آسوشه در پاسخ به این سوال که وضعیت برخی از این شوراهای عالی که وارد مسائل اجرایی شده بودند چهطور خواهد شد، نیز میگوید: دولت در مورد مسائل اجرایی این شوراها، تصمیمگیری خواهد کرد.

به گفته وی، قرار نیست طبق این مصوبه چیزی از جایی به جای دیگر منتقل شود و یا وظایف جدیدی برعهده مرکز ملی فضای گذاشته نشده است.

شورای عالی فناوری اطلاعات دیگر وجود ندارد
معاون مرکز ملی فضای مجازی در مورد چرایی عدم انحلال کامل شورای عالی فناوری اطلاعات در مصوبه اخیر شورای عالی فضای مجازی میگوید: حتی اگر شورایی با نام جدید بخواهد فعالیت کند و مسئولیت سیاستگذاری آن حذف شده باشد، دیگر با اختیارات قبل وجود نخواهد داشت و میتوان گفت که منحل شده است. براین اساس قرار است اساسنامه جدیدی برای شورای اجرایی فناوری اطلاعات توسط دولت آماده شود.

وی با بیان اینکه در مورد تکلیف شورای اجرایی فناوری اطلاعات نیز گفت: قرار است اساسنامه جدید شورای اجرایی فناوری اطلاعات که شاید برای نخستینبار است که در کشور تشکیل میشود در دولت به بحث گذاشته و مصوب شود. البته این تصمیم نیز باید به اطلاع شورای عالی فضای مجازی برسد، اما این به معنی تصویب در شورای عالی فضای مجازی نیست.

آسوشه تاکید کرد: این شورای اجرایی قرار است هماهنگی کارهای اجرایی مرتبط با فناوری اطلاعات را در درون دولت و تحت سیاستهای شورای عالی فضای مجازی انجام دهد. به بیان دیگر، سطح کار این شورای اجرایی در سطح اجرا و هماهنگی کارهای اجرایی مرتبط با فناوری اطلاعات است که با وظایف مرکز ملی فضای مجازی بهعنوان هماهنگکننده و نظارتکننده بر اجرای سیاستهای کلان تصویب شده شورای عالی فضای مجازی، متفاوت خواهد بود و موازیکاری محسوب نمیشود، چراکه مرکز ملی فضای مجازی همواره حق نظارت بر همه طرحهای ملی و اطمینان از اجرای سیاستهای تعیین شده را خواهد داشت.

معاون مرکز ملی فضای مجازی با تاکید بر اینکه هیئت دولت میتواند در پیشبرد اهداف خود هر تعداد شورا را که میخواهد در دولت ایجاد کند، افزود: اما لزوما رئیس شورای اجرایی فناوری اطلاعات، شخص رئیس جمهور نخواهد بود.

وظایف و اختیارات وزارت ارتباطات تغییر میکند
از آنجایی که شورای عالی فناوری اطلاعات مطابق ماده ۴ قانون وظایف و اختیارات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و در راستای سیاستگذاری، تدوین راهبردهای ملی در قلمرو فناوری اطلاعات، تدوین برنامههای میانمدت و بلندمدت برای پژوهشهای بنیادی و گسترش کاربری فناوری اطلاعات در کشور با مصوبه اخیر شورای عالی فضای مجازی ایجاد شده بود این قانون باید تغییر کند.

معاون مرکز ملی فضای مجازی در این مورد میگوید: در این قانون شورای عالی فناوری اطلاعات یک شورای فراقوهای دیده شده بود تا با استفاده از امکانات و تجهیزات موجود در چارچوب سیاستهای کلی نظام، هماهنگی و سیاستگذاری در امور مربوط به فناوری اطلاعات را برعهده بگیرد، اما با انحلال این شورا، شرح وظایف وزارت ارتباطات در این ماده قانونی باید تغییر کند.

وی ادامه داد: این مصوبه جدید، مجلس شورای اسلامی را مکلف به تغییر قانون وظایف و اختیارات وزارت ارتباطات میکند و این قانون در بند ۴ باید اصلاح شود و وظایف این وزارتخانه به سمت اجرای فنی و فرآیندی تغییر کند. در این زمینه دستگاههای مرتبط باید اقدامات لازم را انجام دهند.

به بودجه شوراهای عالی چشم ندوختیم
معاون مرکز ملی فضای مجازی در مورد تکلیف بودجه سال ۹۵ شوراهای عالی موازی فضای مجازی با توجه به انحلال آنها تاکید کرد: ردیف بودجه به جهت برنامه به مجموعهها تعلق میگیرد و وظایف جدیدی در قالب این مصوبه به مرکز ملی فضای مجازی داده نشده است که بخواهیم وظایف اجرایی انجام دهیم و بودجه نیاز داشته باشیم.

وی خاطرنشان کرد: باید توجه داشت که در این مصوبه به هیچ عنوان موضوع تخصیص بودجه شوراها به مرکز ملی فضای مجازی مدنظر نبوده و ما به هیچ عنوان بهدنبال اختیارات بودجهای این شوراها نبودهایم. کمااینکه در بودجه مشکل داریم و بودجه تصویب شده برای مرکز ملی با حجم انتظاراتی که در فضای مجازی قائل هستیم، هیچگونه تناسبی ندارد اما با این حال این مطالبه هیچگاه وجود نداشت که بخواهیم از بودجه سایر شوراهای عالی پس از انحلال، استفاده کنیم.

آسوشه گفت: دولت در مورد انتقال ظرفیتهای این شوراهای منحل شده درصورت لزوم، تصمیمگیری خواهد کرد و این موضوع به مرکز ملی فضای مجازی مرتبط نمیشود.

مسیر قانونی برای اجرای مصوبه باید طی شود
وی در مورد اجرای مصوبه انحلال شوراهای عالی و زمانبندی آن با تاکید بر اینکه زمانبندی دست مرکز ملی فضای مجازی نیست، میگوید: دولت باید گزارش اجرای این مصوبه را آماده و در اختیار مرکز ملی فضای مجازی قرار دهد. البته روال کار و مسیر قانونی به این نحو است که مصوبه برای رئیس جمهور ارسال میشود که پس از تایید، به دستگاههای ذیربط ابلاغ خواهد شد. از سوی دیگر، این مصوبه باید توسط مرکز ملی فضای مجازی برای مقام معظم رهبری ارسال شود که پس از تایید ایشان، امور مربوط به ابلاغ انجام خواهد شد. در این حین، این مصوبه باید در روزنامه رسمی هم منتشر شود.

آسوشه ادامه داد: براین اساس نمیتوان زمانبندی مشخصی برای آن ارائه داد، اما به نظر میرسد که زمان زیادی نمیبرد، چراکه سه شورای عالی اطلاعرسانی، افتا و انفورماتیک، عملا منحل بوده و پیش از این مصوبه نیز هماهنگیهایی با مرکز ملی فضای مجازی برای انحلال، داشتهاند و تنها تعیین تکلیف اساسنامه شورای اجرایی فناوری اطلاعات و تغییر نام و وظایف این شورا، اقدامی است که هیئت دولت باید انجام دهد.

وی در مورد مصوبات قبلی شوراهای موازی فضای مجازی نیز گفت: مصوبات قبلی به قوت خود باقی است مگر آنکه این مصوبات با مصوبات جدید شورای عالی فضای مجازی، مغایرت داشته باشد.

سیاستگذاری فضای مجازی سامان مییابد
شواهد نشان میدهد که شوراهای موازی فضای مجازی در راستای تحکیم تصمیمسازی و سیاستگذاری کلان فضای مجازی و سر و سامان بخشیدن به این فضا توسط شورای عالی فضای مجازی، منحل شدند و پیشبینی میشود با وجود سیاستگذاری هماهنگ و همگون در این بخش، شاهد سامان یافتن تصمیم گیریها در این بخش باشیم. آنچه مسلم است اینکه اگر این مصوبه بهصورت کامل اجرایی شود، بحث حاکمیت در فضای مجازی تحکیم شده و دیگر در اختیار قوه مجریه نخواهد بود. به این ترتیب به نظر میرسد بسیاری از مسائل فضای مجازی سریعتر و صریحتر مورد بررسی و انجام قرار گیرد.

مرجع : خبرگزاری مهر

گفتگوی هم میهن...